Pháp luật quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Từ ngày 01/7/2025, tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp được quy định cụ thể tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hãy cùng Lawkey tìm hiểu một số thông tin cơ bản sau

Tiêu chí xác định chủ sở hữu của doanh nghiệp từ 01/07/2025

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập và minh bạch hóa, việc xác định ai là người thực sự nắm quyền kiểm soát và hưởng lợi từ doanh nghiệp trở nên đặc biệt quan trọng. Không phải lúc nào người đứng tên trên giấy tờ pháp lý cũng là người có quyền lực và lợi ích thực sự phía sau công ty. Chính vì vậy, khái niệm chủ sở hữu hưởng lợi ra đời nhằm làm rõ “người đứng sau” doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch, phòng chống các hành vi như rửa tiền, trốn thuế hay sử dụng công ty làm bình phong.

Khái niệm

Tại Điều 3 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 quy định: “Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế một hoặc một số tài sản, có quyền chi phối khách hàng thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản cho cá nhân này; là cá nhân có quyền chi phối một pháp nhân hoặc một thỏa thuận pháp lý.”

Tiêu chí xác định chủ sở hữu của doanh nghiệp

Tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (sau đây gọi là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp) là cá nhân đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

– Cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc sở hữu gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp, đồng thời có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp thông qua tổ chức khác.

– Cá nhân có quyền chi phối việc thông qua ít nhất một trong các vấn đề sau:

+ Bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng thành viên

+ Bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm người đại diện theo pháp luật, giám đốc hoặc tổng giám đốc của doanh nghiệp

+ Sửa đổi, bổ sung điều lệ của doanh nghiệp; thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý công ty

+ Tổ chức lại, giải thể công ty.

Ví dụ minh họa

Anh A góp 5 tỷ đồng để thành lập công ty TNHH X và đứng tên là chủ sở hữu

– A sở hữu: 100% vốn điều lệ

– A trực tiếp điều hành công ty

– A hưởng toàn bộ lợi nhuận sau thuế

Vậy A có quyền sở hữu + quyền kiểm soát + quyền hưởng lợi -> A là chủ sở hữu hưởng lợi.

Kê khai thông tin và thông tin để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Theo Điều 18 Nghị định 168/2020/NĐ-CP quy định

– Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp kê khai, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp như sau:

+ Cá nhân là cổ đông sở hữu từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên;

+ Cá nhân là thành viên sở hữu từ 25% vốn điều lệ trở lên của công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên;

+ Cá nhân là chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

– Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp tự xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 17 Nghị định này và kê khai, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (nếu có)

– Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp kê khai, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thông tin cổ đông là tổ chức sở hữu từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên. Thông tin của cổ đông là tổ chức bao gồm: Tên tổ chức, mã số doanh nghiệp/số quyết định thành lập, ngày cấp, nơi cấp, địa chỉ trụ sở chính, tỷ lệ sở hữu tổng số cổ phần có quyền biểu quyết.

Việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi không chỉ dựa vào người đứng tên pháp lý mà cần xét đến quyền kiểm soát và lợi ích thực tế, nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ pháp luật. Để hạn chế rủi ro, LawKey hỗ trợ doanh nghiệp minh bạch hóa cấu trúc sở hữu, tối ưu pháp lý và vận hành an toàn, bền vững.