Xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu theo quy định pháp luật

Xâm phạm nhãn hiệu là gì

Sau đây là khái niệm xâm phạm nhãn hiệu

Khái niệm xâm phạm nhãn hiệu 

Xâm phạm nhãn hiệu là việc tổ chức, cá nhân sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu. Hành vi này có thể được thực hiện trên hàng hóa, bao bì hàng hóa, phương tiện kinh doanh, biển hiệu, giấy tờ giao dịch, quảng cáo, website, sàn thương mại điện tử hoặc các kênh bán hàng khác

Căn cứ tại Khoản 1 Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ 2025 quy định những hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý:

“1. Các hành vi sau đây được thực hiện mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu thì bị coi là xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu:

a) Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng với hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó;

b) Sử dụng dấu hiệu trùng với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ tương tự hoặc liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ;

c) Sử dụng dấu hiệu tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ cho hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục đăng ký kèm theo nhãn hiệu đó, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ;

d) Sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng hoặc dấu hiệu dưới dạng dịch nghĩa, phiên âm từ nhãn hiệu nổi tiếng cho hàng hóa, dịch vụ bất kỳ, kể cả hàng hóa, dịch vụ không trùng, không tương tự và không liên quan tới hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu nổi tiếng, nếu việc sử dụng có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa hoặc gây ấn tượng sai lệch về mối quan hệ giữa người sử dụng dấu hiệu đó với chủ sở hữu nhãn hiệu nổi tiếng”

Xem thêm: Phân biệt nhãn hiệu, sáng chế và kiểu dáng công nghiệp

Các dấu hiệu thường gặp của hành vi xâm phạm nhãn hiệu

Trong thực tế, hành vi xâm phạm nhãn hiệu thường được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Doanh nghiệp cần nhận diện sớm để có phương án xử lý kịp thời.

Sử dụng nhãn hiệu trùng hoặc tương tự trên hàng hóa

Đây là trường hợp phổ biến nhất, khi một bên khác gắn dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu đã được bảo hộ lên sản phẩm, bao bì, tem nhãn hoặc tài liệu giới thiệu sản phẩm. Nếu việc sử dụng đó làm người tiêu dùng hiểu nhầm về nguồn gốc thương mại của hàng hóa, hành vi này có thể bị coi là xâm phạm nhãn hiệu.

Sử dụng nhãn hiệu trên biển hiệu, quảng cáo, website

Không chỉ hàng hóa thực tế, việc sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ trên biển hiệu cửa hàng, fanpage, website, bài quảng cáo hoặc gian hàng thương mại điện tử cũng có thể bị xem xét là hành vi xâm phạm nếu gây nhầm lẫn cho khách hàng.

Kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu

Theo Luật Sở hữu trí tuệ, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu là hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa có gắn nhãn hiệu, dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu đang được bảo hộ cho chính mặt hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu. Đây là nhóm hành vi nghiêm trọng, có thể bị xử phạt hành chính ở mức cao hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Sử dụng tên miền gây nhầm lẫn với nhãn hiệu

Việc chiếm hữu, sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ của người khác với dụng ý xấu hoặc nhằm lợi dụng uy tín, danh tiếng của nhãn hiệu cũng có thể bị xử lý theo quy định về sở hữu công nghiệp. Nghị định 46/2024/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến hành vi chiếm hữu, sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ

Xem thêm: Thời hạn bảo hộ nhãn hiệu là bao lâu

Các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu

Một số biện pháp xử lý hành vi vi phạm nhãn hiệu

Xử lý bằng biện pháp dân sự

Căn cứ tại Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ 2025 quy định các biện pháp dân sự như sau:

– Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;

– Buộc xin lỗi, cải chính công khai;

– Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;

– Buộc bồi thường thiệt hại;

– Buộc tiêu huỷ hoặc buộc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương mại đối với hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu và phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với điều kiện không làm ảnh hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ

Biện pháp dân sự thường được áp dụng khi chủ sở hữu nhãn hiệu muốn yêu cầu Tòa án buộc bên vi phạm chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại hoặc tiêu hủy hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm

Xử lý bằng biện pháp hành chính

Căn cứ tại Khoản 1 Điều 211 Luật Sở hữu trí tuệ quy định những trường hợp xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính:

Tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sau đây bị xử phạt vi phạm hành chính:

–  Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gây thiệt hại cho tác giả, chủ sở hữu, người tiêu dùng hoặc cho xã hội;

– Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 của Luật này hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này;

– Sản xuất, nhập khẩu, vận chuyển, buôn bán, tàng trữ tem, nhãn hoặc vật phẩm khác mang nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý giả mạo hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này

Biện pháp hành chính phù hợp với các vụ việc cần xử lý nhanh như hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng hóa đang lưu thông trên thị trường, vi phạm tại cửa hàng, kho hàng, gian hàng thương mại điện tử hoặc hành vi quảng cáo, kinh doanh công khai

Xử lý bằng biện pháp hình sự

Căn cứ tại Điều 212 Luật Sở hữu trí tuệ quy định: “Cá nhân, pháp nhân thương mại thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự”

Căn cứ tại Điều Luật này, cá nhân thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố cấu thành tội phạm thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với nhãn hiệu, căn cứ trực tiếp là Điều 226 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo đó, người có hành vi cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam, nếu đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý và đủ điều kiện về quy mô thương mại, thu lợi bất chính, thiệt hại hoặc trị giá hàng hóa vi phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Biện pháp hình sự được áp dụng đối với hành vi có tính chất nghiêm trọng, đặc biệt là hành vi cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu với quy mô thương mại hoặc đạt các ngưỡng về thu lợi bất chính, thiệt hại hoặc trị giá hàng hóa vi phạm theo quy định.

Cơ quan nào có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu

Tùy từng trường hợp cụ thể, chủ sở hữu nhãn hiệu có thể gửi yêu cầu đến các cơ quan sau

Cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm

– Tòa án nhân dân có thẩm quyền: giải quyết tranh chấp, yêu cầu bồi thường thiệt hại, buộc chấm dứt hành vi xâm phạm bằng biện pháp dân sự.

– Cơ quan Quản lý thị trường: xử lý hàng hóa xâm phạm, hàng giả mạo nhãn hiệu đang lưu thông trên thị trường, tại cửa hàng, kho hàng hoặc điểm kinh doanh.

– Thanh tra Khoa học và Công nghệ: xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp theo thẩm quyền.

– Cơ quan Công an: tiếp nhận, xác minh và xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

– Cơ quan Hải quan: áp dụng biện pháp kiểm soát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.

Việc lựa chọn cơ quan xử lý phụ thuộc vào mục tiêu của chủ sở hữu nhãn hiệu. Nếu cần ngăn chặn nhanh hàng hóa vi phạm trên thị trường, biện pháp hành chính thường phù hợp. Nếu muốn yêu cầu bồi thường thiệt hại, chủ sở hữu thường phải cân nhắc khởi kiện dân sự tại Tòa án

Hồ sơ yêu cầu xử lý xâm phạm nhãn hiệu gồm những gì

Thông thường, hồ sơ yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu cần có các tài liệu sau:

Đơn yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm nhãn hiệu.

– Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hoặc tài liệu chứng minh quyền đối với nhãn hiệu.

– Tài liệu chứng minh hành vi vi phạm, như hình ảnh hàng hóa, bao bì, quảng cáo, website, gian hàng online, hóa đơn mua hàng, tài liệu giao dịch hoặc vi bằng.

– Tài liệu so sánh dấu hiệu vi phạm với nhãn hiệu được bảo hộ, trong đó phân tích điểm trùng, tương tự và khả năng gây nhầm lẫn.

– Thông tin về tổ chức, cá nhân vi phạm, địa chỉ kinh doanh, website, gian hàng, số điện thoại, kho hàng hoặc địa điểm lưu giữ hàng hóa vi phạm nếu có.

– Giấy ủy quyền, nếu chủ sở hữu nhãn hiệu ủy quyền cho tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp, luật sư hoặc đơn vị tư vấn thực hiện thủ tục

Tóm lại, hành vi xâm phạm nhãn hiệu có thể gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp, làm giảm uy tín thương hiệu, gây nhầm lẫn cho khách hàng và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Việc xử lý cần được thực hiện đúng quy trình, có chứng cứ rõ ràng và lựa chọn đúng biện pháp pháp lý phù hợp với từng vụ việc.

Nếu Quý khách hàng phát hiện hành vi xâm phạm nhãn hiệu, hàng giả mạo nhãn hiệu, sử dụng nhãn hiệu trái phép trên thị trường hoặc trên môi trường online, hãy liên hệ LawKey để được tư vấn, đánh giá khả năng xử lý và hỗ trợ thực hiện thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo đúng quy định pháp luật.